Saga o Berlinskom zidu
THUMBNAIL: www.america.gov
BY: www.gorannecin.rs
Zid je, do otvaranja u noći između 8. i 9. novembra 1989. godine, 28 godine delio ne samo Berlin na istočni i zapadni, on je bio simbol podele posleratne Nemačke, materijalizovana “gvozdena zavesa” između Istoka i Zapada, simbol hladnoratovski podeljenog sveta na kapitalistički i komunistički, na dva vojna bloka - NATO i Varšavski ugovor.
PHGOTO: www.novaonline.nvcc.edu
Vlasti su u avgustu 1961. godine počele da betonskim Zidom odvajaju istočni deo grada, posle rata definisan kao sovjetski sektor, od tri zapadna sektora koje su kontrolisale tri ostale okupacione sile SAD, Velika Britanija i Francuska.
Berlinski zid je bio dugačak oko 156 kilometara, od toga je 44 kilometara betonske građevine delilo istočni od zapadnog dela Berlina. Ostatak nekada najbolje čuvane granice na svetu bio je podignut između Zapadnog Berlina i teritorije Demokratske Republike Nemačke(DRN) koja ga je okružavala. Istočnonemačke vlasti su Zid godinama “dograđivale” bodljikavom žicom, tenkovskim preprekama, rovovima Minskih polja kojih u gradskom području nije bilo, a duž Zida je početkom 1980-ih godina šetalo i 1.000 posebno obučenih pasa.
U vreme postojanja Zida zabeleženo je preko 5.000 pokušaja bekstva. Muzej na “Checkpoint Charlie”-u, jednom od graničnih prelaza na Zidu, i danas nudi opsežnu dokumentaciju o tim, po život opasnim poduhvatima istočnonemačkih građana da se dokopaju slobode. Jer graničari na Zidu imali su dozvolu i da pucaju na one koji pokušaju da pobegnu na Zapad. Tačan broj poginulih na Zidu se ne zna, istraživači ocenjuju da ih je bilo između 150 i 240.
Posle dugotrajne akcije takozvanih “detlića sa Zida”, pretežno mladih ljudi koji su posle 9. novembra 1989. dletom i čekićem odvaljivali komade građevine koji se još i danas mogu kupiti u berlinskim radnjama za suvenire, od Zida nije ostalo mnogo. Njegovi ostaci nalaze se još na 14 mesta u gradu, uglavnom po nekoliko ploča od kojih se sastojala betonska građevina, ali izuzev na tri mesta, oni se ne nalaze na mestima gde se Zid stvarno protezao, već su tu samo smešteni. Posetiocima Berlina najpoznatiji je onaj deo koji se danas naziva East Side Gallery koji su, pretežno polititičkim motivima, oslikali umetnici iz čitavog sveta.
PHOTO: www.flickr.com
Padu Zida prethodile su višemesečne demonstracije istočnonemačkih građana, koje su predvodili aktivisti crkvenih mirovnih grupa i grupa za građanska i ljudska prava. U Istočnom Berlinu, Lajpcigu(Leipzig) i Drezdenu(Dresden), kasnije i u drugim većim gradovima, na ulice je izlazilo nedeljama po više stotina hiljada ljudi koji su protestovali protiv komunističkog režima Eriha Honekera(Erich Honecker). Istovremeno, preko Mađarske(Hungary) i Čehoslovačke(Czechoslovakia), koje su vech bile otvorile svoje granice prema Austriji(Austria), na hiljade ljudi je svakodnevno bežalo iz Istočne u Zapadnu Nemačku.
Godinu dana posle pada Zida, 3. oktobra 1990. Istočna Nemačka je pristupila Saveznoj Republici Nemačkoj i taj datum se slavi kao Dan ujedinjenja. Tome su prethodili sporazumi dve nemačke države i saglasnost četiri sile saveznice, pobednice Drugog svetskog rata. Građani glavnog grada Nemačke i dalje govore o “istočnom” i “zapadnom” Berlinu, ali deca i mladi često pitaju kad se nađu u nekoj nepoznatoj četvrti “da li je to pre bio istok ili zapad?”. Na mestu gde je nekada bio Zid, danas su na trotoarima i kolovozima utisnute ploče posebnog oblika.
Dvadeset godina posle pada Zida, 86 odsto Nemaca smatra da je ujedinjenje dve nemačke države bilo ispravna odluka. No, uprkos načelno pozitivnom stavu prema ujedinjenju, čak 64 odsto istočnih Nemaca smatra da je društvo u poslednjih 20 godina postalo nepravednije. Na zapadu zemlje to misli 43 odsto građana.
Dok 78 odsto Nemaca na zapadu smatra da je komunistička DRN bila “sistem zasnovan na nepravdi”, tog mišljenja je 51 odsto njihovih zemljaka na istoku.
[LOGO6]
